تا رهایی آزادیخواهان دربند

اوائل شهريور امسال، برنامه اي مستند با نام «شوك» از شبكه ي سوم صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران پخش شد با محوريت ارتباط گروه هاي موسيقي رپ و متال با شيطان پرستي و ابتذال در جامعه! مدتها بود دنبال فرصت ميگشتم تا اين برنامه را ببينم. بالاخره دانلودش كردم و ديشب فرصت شد و قسمت اول اين برنامه را ديديم:

گذشته از ضعفهاي مشهود در ساخت برنامه، سناريوهاي اكثراً ساده لوحانه و مشكوك به دروغ و همچنين حرفها و بحثهاي اكثراً سطحي و ساده انگارانه ي اين برنامه، به نظرم نكات جالبي هم در اين برنامه وجود داشت.

اين برنامه نشان داد كه حرف مهندس سحابي در مورد محافظه كاران ايران (و صدا و سيما به عنوان يكي از بارزترين نمايندگان آنها)، كاملاً صحيح است. مهندس سحابي در مصاحبه اش با شماره ي ۶۶ هفته نامه ي شهروند امروز گفته بود «به اعتقاد من گروه مقابل افرادي هستند كه ولع قدرت دارند و براي اين قدرت حاضرند هر كاري بكنند». البته صدا و سيما اين مسئله را در قضايايي كه بعد از كنفرانس برلين پيش آمد هم ثابت كرده بود. آنجا كه صدا و سيما براي سركوب و تخريب گروهي كه موافق وضع موجود نبودند، حاضر به نمايش تصوير رقص يك زن و تصوير نگاتيو شده ي يك مرد عريان شد! حالا هم، صدا و سيمايي كه حاضر به نشان دادن آلات موسيقي ايراني هم نيست، براي تخريب گروه هاي موسيقي به اصطلاح زيرزميني و غيرقانوني (از ديد نظام) حاضر به نمايش تصوير و موسيقي مرلين منسون و گروه متاليكا مي شود.

اگر انتقاد از گروه هاي به اصطلاح زيرزميني، انتقادي موسيقايي و جدّي باشد، گروه هايي كه واقعاً موسيقي را ميشناسند (و البته به نظرم در بين گروه هاي به اصطلاح زيرزميني هم وجود دارند)، مي توانند به اين انتقادات پاسخ بدهند. ولي با انگ چسباندن و آسمان ريسمان بافتن در يك برنامه ي سطحي، نه تنها اين گروه ها و نوع موسيقي شان اصلاح نمي شوند، كه بر محبوبيت آنها نيز افزوده خواهد شد و سوء استفاده هاي احتمالي از افراد علاقمند به اين نوع موسيقي، خطراتي جدّي را براي نسل اكثراً جوان جامعه در پي خواهد داشت.

مورد ديگر، نوع تفكر افرادي است كه در اين برنامه در رابطه با دلايل و راه هاي جذب و علاقه ي افراد به چنين گروه هايي صحبت كردند. خانم دكتر فردوسي، مثل هميشه منطقي با قضيه برخورد كرد. شاه بيت صحبتش «نبود الگو» براي جوانان بود. مگر نسلي كه اينهمه به دليل عدم توجه به هنجارهاي جامعه (كه به نظرم خيلي هاشان كهنه و نخ نما شده اند) به آن انتقاد و معمولاً سركوب مي شود، نسلي نيست كه پس از انقلاب اسلامي تربيت شده و شكل گرفته است؟ كمبود در هر جامعه اي طبيعي است، اما فقدان يك برنامه ي مدوّن و مشخص و به روز و مطابق با سليقه ي نسل جديد (كه حقّ هر نسلي است)، آن هم در نظامي كه به گفته ي رئيس جمهورش «دارد براي مديريت دنيا آماده مي شود»، هم قابل قبول است؟

كافي است نگاهي به برنامه هاي صدا و سيما بيندازيم تا مشخص شود كه الگوهايي كه به مخاطب ارائه ميشود، الگوهايي نمايشي، خوشبينانه و تاريخ مصرف گذشته هستند. وقتي هم كه قرار است واقعيتي كه در جامعه وجود دارد به تصوير كشيده شود، با انواع و اقسام بگير و ببند و سانسور و تغيير مواجه مي شود! با خير مطلق و شرّ مطلق كه نمي شود فرهنگ سازي كرد! گردنِ كج و سر به زير بودن و ايثار و فداكاري بي قيد و شرط، در جامعه اي كه اخلاق در آن رو به افول است، هيچ واقعيتي را بيان نميكند. دوران توهّم و ساده انگاري تمام شده است. بايد واقعيت ها را ديد و با واقعيت ها زندگي كرد.

دكتر عليرضا شيري همانطور كه در صحبتهايش در دانشگاه ها منطقي و راحت صحبت ميكند، در اين برنامه هم صحبتهايي خوبي داشت مبني بر مورد توجه واقع نشدن برخي از كساني كه جذب گروه هايي مي شوند كه با هنجارهاي جامعه ي ايراني همخواني ندارند. كاش فضايي فراهم ميشد و كساني هم پيدا ميشدند كه از عدم توجه جامعه و مسئولين نظام، به خواستهاي جوانان هم صحبت ميكردند و ميگفتند كه فقط جوان نيست كه بايد خود را با جامعه تطابق دهد، جامعه هم بايد لااقل بخشي از خواسته هاي جوانان را برآورده كند. به نظرم اينكه كشور ما يك كشور اسلامي است، نبايد مانعي در برابر برخي خواسته هاي جوانان و جامعه باشد. همانطور كه در كشوري مانند تركيه با اكثريتي مسلمان (و البته حكومتي اسماً لائيك) يا كشوري مانند لبنان (كه ما آن را با حزب الله اش مي شناسيم!)، هنجارهايشان به شكلي تنظيم شده است كه معمولاً خواسته هاي جوانترها، با هنجارها در تناقض نيست. اينكه جامعه ي آنها سالمتر است يا جامعه ي ما را، مثل من، از كساني بپرسيد كه به چنين كشورهايي سفر كرده اند! برخوردهاي بي منطق با برخي رفتارها، فقط و فقط به زير پوستي شدن آن رفتارها مي انجامد و آنها را از كنترل خارج ميكند.

فكر نميكنم حتي در همان آمريكا كه جهانخوار و استكبار جهاني و امپرياليست است، اصول اخلاقي يا حتي ديني شان تا اين حد زير سوال رفته باشد! در جايي از برنامه، از جواني سوال مي شود كه چرا اينطور لباس پوشيده است و در جواب ميگويد: «براي اينكه شبيه اونوري ها بشم»! درباره ي اين جواب فقط يك خاطره ي كوچك مي نويسم و بقيه ي مطلب باشد براي بعد: يكي دو سال پيش، يكي از دوستان خانوادگيمان (كه تا همين ۸-۹ سال پيش ايران زندگي مي كردند) چند روزي بود كه براي استراحت از آمريكا آمده بودند ايران. فكر كنم پسرشان سال آخر دبيرستان را مي گذراند. يعني آخرين باري كه ايران بود، حدوداً ۸-۹ ساله بود! مادرش ميگفت كه از وقتي آمده ايم، پسرخاله هايش هر روز مي آيند دنبالش كه «بيا بريم بيرون بگرديم»! يك روز اين بنده خدا هم با پسرخاله هايش راه افتاده بود رفته بود گردش! وقتي برگشته بود ميگفت «چرا دختر پسرها اينطوري ميگردند؟ اين مدل موها و اين لباسها چيه؟ چرا توي خيابون اين رفتارهاي عجيب و غريب رو انجام ميدند؟» جوابي هم كه گرفته بود اين بود كه هر چي فشار بيشتر، فاجعه گسترده تر و عميق تر!

ادامه دارد …

———————————————————————

پانوشت: از همه ي دوستاني كه تحمل كردند و تا آخر اين مطلب را خواندند، تشكر و عذرخواهي ميكنم. كوتاهتر از اين بخواهم بنويسم، همين نيمچه پيوستگي مطلب هم از بين ميرود!